خواجه عبدالله انصاری معروف به پیر هرات عارف و دانشمند بزرگ و صاحب کتاب گران سنگ مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری می باشد. ابتدا شرحی بر زندگینامه خواجه عبدالله انصاری خواهیم نگاشت و در ادامه زیباترین های مناجات خواجه عبدالله انصاری را با هم مرور خواهیم کرد.

خواجه عبدالله انصاری

زندگینامه خواجه عبدالله انصاری

شیخ الاسلام ابواسماعیل عبدالله بن ابی منصور محمد (متولد ۳۹۶ ه ‍. ق./ ۳۸۵ ه. ش. / ۱۰۰۶ م. وفات ۴۸۱ ه ‍. ق./ ۴۶۷ ه.ش. / ۱۰۸۸ م.) پر آوازه به «پیر هرات » و «پیر انصار » و «خواجه عبدالله انصاری » و «انصاری هروی »، اندیشمند و خداشناسی عظیم بود.
او از اعقاب ابوایوب انصاری است که صحابه ی پیغمبر بود. مادرش از مردم بلخ بود و عبدالله خود در هرات به جهان آمد و از بچگی زبانی گویا و فطرتی توانا داشت آن گونه که شعر ایرانی و عربی را نیکو می سرود و در جوانی در علوم ادبی و مذهبی و حفظ اشعار عرب شهره بود و به طور اختصاصی در حدیث قوی بود و امالی خیلی داشت و در فقه راه امام حنبل را پیروی می کرد.
خواجه عبدالله انصاری در تصوف از آموزگاران بسیار آموزش گرفت و دو دفعه به بازدید شیخ ابوالحسن خرقانی رفت و این بازدیدها تاثیر زیادی در روحیات و اخلاق وی داشته است. محل حیات خواجه عبدالله انصاری بیشتر در هرات بود و در آن جا تا آخر حیات به یادگیری و تربیت اشتغال داشت.
مولا عبدالله انصاری شعر می سرود و مناجات خواجه عبدالله انصاری به نام بود ولیکن همانطور که گفته گشت اکثر شهرت وی برای رسالات و کتب پر آوازهی می باشد که تألیف نموده است و از آن جمله می توان ترجمه ی املا طبقات الصوفیه ٔ سلمی به لهجه هروی و تفسیر قرآن که پایه کار میبدی در تألیف کشف الاسرار قرار گرفته میباشد.
از رسایل منثور او که به نثر مسجع نوشته مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری، نصایح، زادالعارفین، کنزالسالکین، محبت نامه، قلندرنامه، هفت حصار، رساله ی دل و جان، رساله واردات و الهی نامه را می توان نام برد.

بیشتر بخوانید >>>  3 تا از زیباترین اشعار عاشقانه مولانا (اشعار آهنگین و ضربی مولوی)

مناجات های خواجه عبدالله انصاری

کودکی و نوجوانی خواجه عبدالله انصاری

خواجه عبدالله انصار خود می گوید : “چهارساله بودم که به دبستان شدم و نه ساله املاء می‌نوشتم وشعر می‌گفتم، چهارده ساله بودم که مرابه مجلس نشاندند ودیگران برمن حسد می‌کردند…”
دوره نوجوانی را به دلیل کوچ پدرش به بلخ، بدون سرپرستی پدر بود. خواجه عبدالله انصاری تحت سرپرستی صوفی نامدار شیخ عمو پرورش یافت. سپس نزد استادانی چون یحیی ابن عمار و طاقی سجستانی بتعلیم قرآن وحدیث ادامه داد. وقتی سلطان مسعود غزنوی ولیعهد و حاکم هرات بود وی 12 سال سن داشت.
خواجه عبدالله دو بار عازم سفر حج شد یکی از ری و بار دیگر تا بغداد سفر کرده و برگشت در این سفر ها بود که به دیدار شیخ ابوالحسن خرقانی موفق شد. شیخ می‌گفت ” پروردگار چه در حجاز و چه در خوارزم حاضر است. ” خواجه یکبار نیز با ابوسعید ابوالخیر دیدار و مباحثه داشته ‌است.

مناجات های خواجه عبدالله انصاری

عقاید خواجه عبدالله انصاری

من اصحاب خود را عمارت باطن آموختم نه خرده ظاهر و آرایش جامه…
خواجه عبدالله انصاری با اینکه استاد علوم اسلامی مانند تفسیر، حدیث، اصول و عقاید بود و مناجات خواجه عبدالله انصاری همگان را به شعف وا می داشت ولی با علم کلام واهل آن مخالف بود و قرآن را تنها دلیل و مرشد مومن به حساب می آورد که می‌تواند او را به توحید حقیقی رهنمون شود. هم استاد شریعت و هم پیر طریقت بود. در حالی که فقیه ضد بدعت بود در زندان پوشنگ عشق عرفانی وجود او را به تسخیر خود درآورد.

مناجات های خواجه عبدالله انصاری

نابینایی و مرگ خواجه عبدالله انصاری

نابینایی هر دو چشم خواجه عبدالله انصاری در سن 70 سالگی برای او که عمری به آموزش و آموختن الفت گرفته بود بسیار سخت آمد، ولی همچنان به فعالیت ارشاد شاگردان ادامه می‌ داد ومطالب را به آنها آموزش می داد.
خواجه عبدالله انصاری بعد از عمری آموزش، بحث و آموختن و پس از تحمل چند نوبت تبعید و زندان، عاقبت در سحرگاه جمعه ۲۲ ذی الحجه سال ۴۸۱ هجری در سن هشتاد و پنج سالگی رخت از این دنیا بربست.

بیشتر بخوانید >>>  شعر عاشقانه: ده ها بیت اشعار عاشقانه و غزل بسیار زیبا

مناجات های خواجه عبدالله انصاری

آثار خواجه عبدالله انصاری

خواجه عبدالله انصاری دارای آثار ارزشمند فراوانی است که شاید معروف ترین آن ها مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری باشد:
1-طبقات الصوفیه
2 – منازل السائرین
3 – کنز السالکین
4 – رسایل خواجه عبدالله انصاری
5 – نصایح
6 – الهی نامه
7 – ذم الکلام
8 – زادالعارفین
9 – مناجات نامه خواجه عبدالله انصاری
10 – رساله ی دل و جان
11 – صد میدان
12 – مناقب اهل الاثار خواجه عبدالله انصاری

مناجات های خواجه عبدالله انصاری

مناجات خواجه عبدالله انصاری

همانطور که پیش تر گفتیم خواجه به واسطه مناجات های خواجه عبدالله انصاری محبوبیت و معروفیت فراوانی دارد که در ادامه زیباترین مناجات های خواجه عبدالله انصاری را با هم مرورو می کنیم.

مناجات های خواجه عبدالله انصاری

مناجات دلنشین خواجه عبدالله انصاری

سادگی و دلنشینی مناجات خواجه عبدالله انصاری سبب محبوبیت آن شده است :

در عجبم از کسی که کوه را می شکافد تا به معدن جواهر برسد،ولی خویش را نمی کاود تا به درون خود راه یابد!

مناجات های خواجه عبدالله انصاری

مناجات دیگری از خواجه عبدالله انصاری

نثر مسجع یکی دیگر از ویژگی های بارز مناجات خواجه عبدالله انصاری می باشد :

الهی نام تو ما را جواز، مهر تو ما را جهاز، شناخت تو ما را امان، لطف تو ما را عیان!
الهی ضعیفان را پناهی. قاصدان را بر سر راهی. مومنان را گواهی. چه عزیز است آن کس که تو خواهی…
الهی در جلال رحمانی، در کمال سبحانی، نه محتاج زمانی و نه آرزومند مکانی، نه کس به تو ماند و نه به کسی مانی. پیداست که در میان جانی، بلکه جان زنده به چیزی است که تو آنی!

مناجات های خواجه عبدالله انصاری

مناجات بعدی از خواجه عبدالله انصاری

رضایت به خواست خدا دیگر ویژگی باطنی مناجات خواجه عبدالله انصاری می باشد کع در مناجات زیر مشهود است :

الهی هر که ترا شناسد ؛ کار او باریک و هر که ترا نشناسد ؛ راه او تاریک!
الهی توانائی ده که در راه نیفتیم و بینائی ده که در چاه نیفتیم !

الهی بر عجز خود آگاهم و بر بیچارگی خود گواهم ؛ خواست خواست توست؛ من چه خواهم!

بیشتر بخوانید >>>  زندگینامه + زیباترین اشعار اخوان ثالث : شعر زمستان و سبوی تشنه

مناجات های خواجه عبدالله انصاری

از مناجات های خواجه عبدالله انصاری

یکی دیگر از ویژگی های مناجات خواجه عبدالله انصار بازی با وژه ها به زیباترین صورت ممکن است :

تو را که داند؟ که:تو را (تو) دانی تو را نداند کس. تو را تو دانی بس! ای سزاوار ثنای خویش! و ای شکرکننده عطای خویش! رهی به ذات خود از خدمت تو عاجز و به عقل خود از شناخت منت تو عاجز و به کل خود از شادی به تو عاجز و به توان خود از سزای عقل تو عاجز
کریما! گرفتار آن دردم که تو درمان آنی بنده آن ثنایم که تو سزای آنی من در تو چه دانم؟ تو دانی! تو آنی که گفتی من آنم! آنی.

مناجات های خواجه عبدالله انصاری

مناجاتی زیبا از خواجه عبدالله انصاری

یکی دیگر از زیباترین مناجات های خواجه عبدالله انصاری را با هم می خوانیم :

الهی! از آنچه نخواستی چه آید؟ و آن را که نخواندی کی آید؟ تا کشته را از آب چیست؟ و نا بایسته را جواب چیست؟ تلخ را چه سود اگر آب خوش در جوار است؟ و خار را چه حاصل از آن که بوی گل در کنار است؟

مناجات های خواجه عبدالله انصاری

2 مناجات دیگر از خواجه عبدالله انصاری

دو مناجات بسیار زیبا و عمیق از خواجه عبدالله انصاری پیر هرات که پیشنهاد می کنم حتما تا انتها مطالعه فرمایید.

مناجات اول از خواجه عبدالله انصاری :
الهی! دلی ده که در حرص و آز بر ما باز نشود و قناعتی ده که چشم امید ما جز بروی تو باز نشود. الهی! دستم گیر که دست آویز ندارم و عذرم بپذیر که پای گریز ندارم. الهی! تحقیقی ده که از دنیا بیزار شویم و توفیقی ده که در دین استوار شویم!
مناجات دوم از خواجه عبدالله انصاری :
الهی! فرمودی که در دنیا بدان چشم که در توانگران می نگرید ، بدرویشان و مسکینان نگرید. الهی! تو کریمی را والاتری که در آخرت بدان چشم که در مطیعان نگری در عاصیان نگری!

امیدوارم از این مناجات های زیبای پیر هرات لذت برده باشید.

لطفا اشتراک گذاری نمایید